الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
219
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
جاحظ در كتاب الحيوان مىنويسد : حديث كرد مرا ابو تمام و او از رافضىهاى معروف بود . پايان كلام علامه . نجاشى نيز آنچه را از علامه نقل كرديم در رجال خود ايراد و اضافه كرده است كه ، كتاب الحماسه و كتاب مختار شعر القبائل ، از آثار اوست و نقل آثار او را ابو احمد عبد السّلام بن حسين بصرى ، به ما اجازه و اخبار كرده است . مؤلف طبقات الادباء مىنويسد : ابو تمام حبيب بن اوس طائى شاعر ، اصلا از مردم شام بود و در دوران جوانى در مصر مىزيست و در مسجد جامع سقايت مىكرد و به مردم آب مىداد و همان وقت هم با ادبا و سرايندگان نشست و برخاست داشت و مراتب ادبى و مضامين عاليه شعرى را از ايشان فرا مىگرفت و جوانى هوشمند و زيرك بود و شعر را دوست مىداشت و همواره طبعآزمايى مىكرد تا به سرايندگى پرداخت و خوب از عهده برآمد و شعر او مجالس و محافل را به خود متوجه كرد و نام او بر سر زبانها افتاد در همين موقع خبر سرايندگى او به گوش معتصم عباسى كه در سامرا بود ، رسيد او را به دربار خويش دعوت كرد . ابو تمام ، در نتيجهء ارتباط با دربار معتصم ، چكامههاى بلندبالايى در ستايش او سروده و جايزههاى فراوانى به دست آورد و معتصم هم او را از سرايندگان ديگر برترى مىداد . ابو تمام ، به بغداد نيز سفرى كرد و در آنجا با ادباى بزرگ و دانشوران آن عهد آميزش پيدا كرد و مردى ظريف و خوشاخلاق و كريم النفس بود و احمد بن طاهر و ديگران اخبار مستند و استوارى را از وى روايت كردهاند . ابو تمام كه همان ، حبيب بن اوس بن حارث بن قيس باشد ، سال 231 هجرى درگذشت و حسن بن وهب و محمّد بن عبد الملك كه در آن